SGK eksik gün nedenleri

SGK’ya yapılan eksik gün bildirimleri, hem çalışanların sosyal güvenlik hakları hem de işverenin yasal sorumlulukları açısından son derece kritik. Bir çalışanın, ay içinde 30 günden az süreyle çalışması ya da ücret alması durumunda bu eksiklik mutlaka SGK’ya kodlarla bildirilmelidir.

İK departmanları, işverenler ve yöneticiler olarak bu kodları doğru anlamak ve sistemli şekilde uygulamak; olası denetimlerde sorun yaşamamak, idari cezalardan kaçınmak ve şeffaf bir bordro süreci yönetmek için gereklidir.

Bu yazıda, yürürlükte olan SGK eksik gün nedenlerini, bildirim süreçlerini ve dikkat edilmesi gereken kritik noktaları birlikte ele alacağız.

SGK güncel eksik gün kodları ve nedenleri

SGK, çalışanların ay içinde 30 günden az çalıştığı veya ücret almadığı durumları nedenleriyle birlikte bildirmelerini ister. Bu nedenler, belirli eksik gün kodları ile sınıflandırılır.

Tüm SGK eksik gün kodları

Aşağıda, yürürlükte olan tüm SGK eksik gün kodlarının kısa açıklamaları yer alıyor:

📌 Her bildirim, uygun kod ile birlikte destekleyici belgeyle (rapor, dilekçe, puantaj vb.) yapılmalıdır. SGK bu belgeleri sonradan talep edebilir.

03, 04 ve devamsızlık işten çıkış kodları

Bazı eksik gün nedenleri, yalnızca SGK bildirimiyle sınırlı kalmaz; aynı zamanda işten çıkış sürecini de doğrudan etkiler. Bunlar arasında 03 işten çıkış kodu, 04 işten çıkış kodu ve devamsızlık çıkış kodu en sık kullanılanlar arasındadır :

• 03 işten çıkış kodu işçinin tek taraflı olarak geçerli bir sebeple iş akdini fesih etmesi anlamı taşır. 03 kodu ile çıkışlarda işverenin çalışana kıdem ve ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
• 04 işten çıkış kodu, işverenin tek taraflı olarak haklı bir sebebe dayandırmadan geçerli bir sebeple işçinin iş sözleşmesini fesih etmesi anlamı taşır. 04 kodu ile yapılan çıkışlarda işverenin işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır..
• Devamsızlık çıkış kodu, işçinin işverene haber vermeden devamsızlık yapması ve işverenin bu devamsızlıkları tutanak altına alması sonrası sözleşmenin haklı sebeple işveren tarafından fesih edilmesi anlamı taşır. İşverenin kıdem ve ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Bu tür durumlarda, hem eksik gün bildirimi doğru kodla yapılmalı, hem de çıkış işlemleri SGK sistemine hatasız şekilde işlenmelidir. Aksi takdirde işverenin cezai sorumluluğu doğabilir.

Eksik gün bildirimi nasıl yapılır?

Eksik gün bildirimi, SGK’nın en sık kontrol ettiği konulardan biridir. Bu nedenle süreçlerin doğru işlemesi, hem yasal uyumluluk hem de çalışan haklarının korunması açısından kritik bir öneme sahip.

İşverenler, eksik gün bildirimlerini iki ana sistem üzerinden yapar:

1. Aylık Prim ve Hizmet Belgesi (APHB)

Temmuz 2020'ye kadar temel yöntemdi. APHB üzerinden her çalışanın prim günü, kazancı ve eksik gün kodu beyan edilirdi. Bugün kamu idareleri gibi bazı istisnalar dışında yerini muhtasar ve prim hizmet beyannamesine bıraktı.

2. Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (Birleşik Sistem)

Temmuz 2020'den itibaren ülke genelinde bu sisteme geçildi. SGK ve vergi dairesine yapılan bildirimler tek formda birleştirildi. Eksik günler bu beyanname içinde, her çalışana özel olarak kodlanır.

İstirahat günlerini 01 koduyla bildiriyorsanız E-Vizite'deki rapor onayını da kontrol edin. Bu kodun hangi durumda çalışmadığına dair bildirim yerine kabul edildiğini çalışmadığına dair bildirim yazımızda anlattık.

Eksik gün bildiriminin süresi ne kadar?

Eksik gün bilgisi, ilgili ayın muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilir. Aylık beyan veren işverenler için son gün izleyen ayın 26'sı saat 23.59'dur. Örneğin: Mart ayına ait eksik günler, en geç 26 Nisan saat 23.59'a kadar verilen beyannamede yer almalıdır.

⚠️ 26'sı hafta sonuna veya resmi tatile denk gelirse son gün, izleyen ilk iş günüdür.

Eksik gün nedenini gösteren belgeleri (rapor, ücretsiz izin dilekçesi, puantaj vb.) SGK'ya ayrıca göndermeyin. 2018'den beri bu belgeler Kuruma verilmiyor. Belgeleri ilgili ay için düzenleyin, işyerinde saklayın ve SGK istediğinde 15 gün içinde ibraz edin. Beyanname süresi bazı aylarda SGK ve GİB duyurularıyla uzatılabildiği için o ayın duyurularını da kontrol edin.

Yasal sorumluluklar ve riskler 🧾

Eksik gün bildirimiyle ilgili işverenin sorumlulukları şunlardır:

• Zamanında bildirim yapmak: Süresinden sonra verilen beyanname kabul edilir, ancak idari para cezasına yol açar.
• Kodun doğru seçilmesi: Hatalı kod SGK tarafından uygunsuzluk olarak değerlendirilir.
• Belgelerin saklanması: Bildirimi destekleyen evraklar (rapor, dilekçe, puantaj vs.) 10 yıl boyunca işyerinde saklanmak zorundadır.
• Çalışan aydınlatması: Özellikle ücretsiz izin, doğum izni gibi nedenlerde, çalışanın yazılı talebini ya da onayını alın; bu belge olası bir denetimde ispat kolaylığı sağlar.

Tüm bu yükümlülüklerin doğru şekilde yerine getirilmesi ise, İK süreçlerinin temel parçası olan puantaj kayıtlarına doğrudan bağlıdır. Konuyla ilgili detaylı bir örnek ve uygulamaya yönelik bilgileri rehber yazımızda bulabilirsiniz.

💡 Eksik gün bildirimleriyle ilgili tüm süreçleri daha verimli hale getirmek için şimdi Kolay İK Bordro Yazılımı'nı keşfedin.