Bu şablonda neler var?
- İşveren ve çalışan bilgilerinin yer aldığı taraflar bölümü (vergi numarası, IBAN, iletişim alanları dahil)
- 4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesi kapsamında sözleşmenin türü, süresi (belirli/belirsiz seçenekleri) ve deneme süresi alanları
- Unvan, departman, çalışma yeri ve çalışma modeli (ofis/uzaktan/hibrit) seçenekleri
- 7 günlük detaylı haftalık çalışma programı tablosu (başlangıç-bitiş saati, net çalışma saati ve izin günleri)
- Pro-rata ücret formülü ve hesaplama örneği
- SGK eksik gün bildirimi notu (5510/41)
- Eşit muamele ilkesi kapsamında yıllık ücretli izin hakkı (Madde 53)
- Fazla süreyle çalışma (%25 zamlı) ve fazla mesai (%50 zamlı) ayrımı
- Gizlilik ve 2 yıllık rekabet yasağı maddesi
- 4857/17 kapsamında bildirim süreleri ve fesih hükümleri
- İşveren ve çalışan için imza ve onay alanı
Kısmi süreli iş sözleşmesi nedir?
Kısmi süreli çalışma, son yıllarda esnek istihdamın en yaygın biçimi haline gelirken; pro-rata ücret hesabı, SGK eksik gün bildirimi ve eşit muamele ilkesi gibi teknik detaylar İK departmanlarını sıklıkla zorluyor. Gelin yakından bakalım. Kısmi süreli iş sözleşmesi (part-time), 4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca haftalık çalışma süresi tam süreli emsal çalışana göre önemli ölçüde az olan işçiyle imzalanan iş sözleşmesi türüdür. Yargıtay içtihatları, haftalık 30 saatin altında çalışılan iş ilişkilerini genel olarak kısmi süreli kabul etmektedir.
Bu sözleşme türünde temel ilke açıktır: kısmi süreli çalışan, ücret, izin ve sosyal haklar açısından tam süreli emsal çalışanla orantılı (pro-rata) ya da eşit haklara sahiptir. Salt çalışma saati az olduğu için farklı muamele yapılması yasal değildir.
Kısmi süreli ile tam süreli iş sözleşmesi arasındaki farklar
Tam süreli ve kısmi süreli iş sözleşmesi arasında en temel fark haftalık çalışma süresinde görünür; ancak ücretten SGK bildirimine, fazla çalışma hesabından tazminat hesabına kadar pek çok detayda farklılaşırlar. Sizler için bu farkları tek tabloda derledik:
Pro-rata ücret nasıl hesaplanır?
Kısmi süreli çalışanın aylık brüt ücreti, tam süreli emsal çalışana ödenen ücretle orantılı olarak (pro-rata) hesaplanır. Formül basittir:
(Haftalık kısmi süreli çalışma saati ÷ 45) × Tam zamanlı brüt ücret = Kısmi süreli brüt ücret
Örnek hesaplama: Haftada 20 saat çalışan bir kısmi süreli çalışan için, tam zamanlı emsalinin brüt ücreti 30.000 ₺ ise, kısmi süreli brüt ücret (20 ÷ 45) × 30.000 = 13.333 ₺ olarak hesaplanır.
Pro-rata yalnızca brüt ücreti değil, varsa prim, ikramiye ve sosyal yardımları da kapsar. Yıllık ücretli izin gün sayısı ise pro-rata uygulanmaz; çalışan tam süreliyle aynı sayıda izin günü hak eder, yalnızca izin ücreti fiili günlük kazanca göre hesaplanır.
Kısmi süreli çalışmada SGK ve eşit muamele
SGK bildirimi açısından kısmi süreli çalışan, ay içindeki fiili çalışma gün sayısı üzerinden bildirilir. Buna "eksik gün bildirimi" denir ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca düzenlenir. Çalışan, eksik kalan günlere ait primi isteğe bağlı olarak kendisi tamamlayabilir; bu durum emeklilik için prim gün sayısı eksiğini kapatmak isteyenler açısından önemlidir.
Eşit muamele ilkesi gereğince işveren, salt kısmi süreli çalışıyor olması nedeniyle çalışana farklı muamele yapamaz. Bu ilke; ücret artışları, eğitim olanakları, terfi süreçleri, yan haklar ve sosyal aktivitelerin tümünde geçerlidir. Tam süreli emsali olan tüm haklar, çalışma saati ile orantılı olarak kısmi süreli çalışana da uygulanmalıdır.
Sözleşme süreçlerinizi dijitalleştirin
Kısmi süreli çalışanların yönetiminde haftalık çalışma programları, eksik gün takibi ve pro-rata bordro hesaplamaları bir araya gelince hata payı hızla artar. Kolay İK Personel & Özlük modülü ile kısmi süreli çalışanların sözleşmelerini dijital ortamda oluşturun, vardiya planlarını ve fazla mesai saatlerini takip edin, bordro hesaplamalarını otomatikleştirin.
Sıkça sorulan sorular
Kısmi süreli iş sözleşmesi hakkında en çok merak edilen soruları sizler için bir araya getirdik.
Kısmi süreli çalışma en az kaç saat sürer?
4857 sayılı İş Kanunu, kısmi süreli çalışma için kesin bir asgari saat sınırı belirlememiştir; yalnızca haftalık çalışma süresinin tam süreli emsalin önemli ölçüde altında olması gerektiğini düzenler. Yargıtay içtihatları bu sınırı genel olarak haftalık 30 saatin altı şeklinde yorumlar. Pratikte günde 2 saatten haftada 30 saate kadar farklı çalışma düzenleri kısmi süreli olarak akdedilebilir; sözleşmede haftalık çalışma saatinin açıkça yazılması zorunludur.
Kısmi süreli çalışma kimleri kapsıyor?
Kısmi süreli iş sözleşmesi kapsamı geniştir; haftalık çalışma süresi tam süreli emsal çalışanın altında olan tüm işçiler bu kapsamdadır. Üniversite öğrencileri, ek iş arayan profesyoneller, çocuk bakımı veya yaşlı bakımı sebebiyle esnek çalışmak isteyenler, emekliler ve mesleki gelişim için yarı zamanlı çalışmayı tercih edenler tipik kısmi süreli çalışan profilleridir. Ayrıca işveren, dönemsel iş yoğunluğunu karşılamak veya bütçe esnekliği sağlamak için kısmi süreli istihdamı tercih edebilir. Yasal koruma açısından kısmi süreli çalışan, tam süreli çalışanla eşit haklara sahiptir.
Kısmi süreli iş sözleşmesi noterden yapılmak zorunda mı?
Hayır, kısmi süreli iş sözleşmesinin geçerliliği için noter onayı zorunluluğu bulunmaz. Tarafların imzasıyla yazılı şekilde düzenlenmesi yeterlidir; sözleşme bu hâliyle yasal bağlayıcılığa sahiptir. 4857 sayılı İş Kanunu, süresi bir yıl ve üzeri olan iş ilişkilerinde yazılı şekil zorunluluğu getirmiş olsa da bu yazılı şeklin noterde düzenlenmesi şart değildir. Noter onayı, ileride doğabilecek imza inkârı veya tarih çekişmelerinde delil değerini güçlendirmek için tercih edilebilecek ek bir güvence yöntemidir.
Kısmi süreli çalışan kıdem ve ihbar tazminatı alır mı?
Evet. Kısmi süreli çalışan, tam süreli çalışanla aynı koşullarda kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır. Tek fark hesaplama yöntemindedir: tazminatlar çalışanın pro-rata brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Yani çalışan haftada 20 saat çalışıyorsa kıdem tazminatı, 45 saatlik tam süreli ücret yerine 20/45 oranında hesaplanmış aylık brüt ücreti üzerinden belirlenir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesindeki ihbar süreleri ise tam süreli çalışanlarla birebir aynıdır: 6 aya kadar 2 hafta, 6 ay-1,5 yıl arası 4 hafta, 1,5-3 yıl arası 6 hafta, 3 yıl ve üzeri için 8 hafta.
Kısmi süreliden tam süreliye geçiş yapılabilir mi?
Evet, taraflar karşılıklı anlaşarak kısmi süreli sözleşmeyi tam süreliye dönüştürebilir. Bu değişiklik yazılı bir ek protokol veya yeni bir sözleşmeyle yapılır; haftalık çalışma süresi, ücret ve diğer şartlar yeniden düzenlenir. Çalışanın iş kıdemi kesintisiz devam eder; geçmiş kısmi süreli dönem kıdem hesabında dikkate alınır. Ters yönlü geçiş (tam süreliden kısmi süreliye) ise çalışanın yazılı onayı olmaksızın işveren tarafından tek taraflı olarak yapılamaz; bu durum çalışma koşullarında esaslı değişiklik kabul edilir ve 4857/22 hükümleri uygulanır.
Bu şablon ilginizi çekebilir
