tr
Lütfen bir dil seçin

Kötü niyet tazminatı nedir?

Kolay İK
Kötü niyet tazminatı nedir?

4857 sayılı İş Kanununda geçen tazminat türlerinden biri kötü niyet tazminatıdır. İşverenin kötü niyetli davranışları sonucunda işçinin zarar görmesi ve işinden olması durumunda işçi, kötü niyet tazminatı alma hakkına sahiptir. Peki kötü niyet tazminatı konusunun içeriği nedir? İşçi hangi hallerde bu tazminatı alabilir? Gelin ayrıntıları birlikte inceleyelim.

Kötü niyet tazminatı nedir?

Kötü niyet tazminatı, iş güvencesi olmayan ve belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan bir işçiye ait iş sözleşmesinin, işveren tarafından kötü niyetle feshedilmesi halinde işçiye ödenen tazminat türüdür. Kötü niyet tazminatı, kıdem ya da ihbar tazminatlarından farklı bir tazminat türüdür. Bu tazminatı alan işçinin diğer tazminat türlerini alma hakkı saklıdır.

Kimi zaman işçi ve işveren arasında yaşanabilen anlaşmazlık hallerinde taraflardan biri hak arayışına girmek durumunda kalabilir. 4857 sayılı İş Kanunu, her iki tarafı da gözeterek hukuki yaptırım yolu oluşturmaktadır. Kötü niyet tazminatı hakkı, işçinin işveren tarafından haksızlığa uğraması halinde elde edeceği hukuki haktır.

Kötü niyet tazminatını kimler alabilir?

İşçinin kötü niyet tazminatı hakkından faydalanabilmesi için diğer tazminat türlerinden farklı olarak özel sebebe ihtiyacı vardır. Peki bu ne anlama gelir?

Yasalar tarafından kötü niyet kavramının sınırları kesin olarak çizilmemiştir. Bu sebeple, kötü niyet tazminatı alabilmenin somut bir karşılığı bulunmaz. Ancak yapılan bir davranışın kötü niyet belirtisi olduğu somut olarak uygulamada ortaya konabilir. Bir işçinin işverene kötü niyet tazminatı davası açabilmesi için aşağıdaki şartların oluşması gerekir:

İşçinin iş güvencesinden yararlanamıyor olması:

4857 sayılı İş Kanununun 17. maddesine göre, kötü niyet tazminatını İş Kanununun 18 ile 21. maddelerinin kapsamı dışındaki işçiler talep edebilir. İş güvencesi kapsamında yer alan işçiler bu tazminata hak kazanamaz. İşçinin iş güvencesi kapsamında olabilmesi için,

  • İşçinin İş Kanunu kapsamında bulunması,
  • İşçinin çalıştığı iş yerinde en az 30 işçinin çalışması,
  • İşçinin 6 aydan daha az olmayacak şekilde kıdeminin bulunması,
  • İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi kapsamında çalışması,
  • İşveren vekili ve benzeri bir konumda bulunmaması gerekir.

İşçinin işveren ile yaptığı iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi çıkardığı karar ile süreli iş akdinin feshi durumunda ihbar tazminatı ile buna bağlı kötü niyet tazminatının istenemeyeceğine karar vermiştir. Yani, işçinin kötü niyet tazminatı hakkına sahip olabilmesi için işveren ile belirsiz süreli iş sözleşmesi yapmış olması gerekir.

İşverenin iş akdini kötü niyete bağlı olarak feshetmiş olması:

İşverenin kötü niyet ile iş akdini feshettiğini anlamanın belirli kriterleri vardır. Bunlar,

  • İşverenin objektif ve iyi niyet kurallarına aykırı bir şekilde iş akdini feshetmesi,
  • İşçinin şikayetleri üzerine iş akdinin feshedilmesi,
  • Kadın işçinin hamile olduğunu öğrenmesi üzerine işverenin bu işçiyi işten çıkarması birer kötü niyet gerekçesi olarak Yargıtay tarafından kabul edilmiştir.

Bir iş sözleşmesinin işveren tarafından kötü niyet ile feshedilmesi halinde kötü niyetin varlığını ispat etmek işçinin sorumluluğundadır.

Kötü niyet tazminatı nasıl hesaplanır?

Kötü niyet tazminatına dair şartlar oluştuğu takdirde sıra tazminat hesaplama sürecine gelir. Kötü niyet tazminatı, ihbar bildirim sürelerine dair ücretin 3 katı olacak şekilde hesaplanır. Eğer yapılan iş sözleşmelerinde kanuni sürelerin üzerinde ihbar süresi belirlenmiş ise tazminat hesabında geçerli olan ihbar süresi kanuni, yani 4857 sayılı İş Kanununda geçen ihbar süreleridir.

İş Kanununun belirlediği asgari ihbar süreleri şunlardır:

  • İşçinin o iş yerinde 6 aya kadar olan kıdemi için 2 hafta,
  • İşçinin o iş yerinde 6 aydan 1,5 yıla kadar olan kıdemi için 4 hafta,
  • İşçinin o iş yerinde 1,5 yıldan 3 yıla kadar olan kıdemi için 6 hafta,
  • İşçinin o iş yerinde 3 yıl ve üzeri olan kıdemi için ise 8 hafta ihbar süresi hakkı bulunur.

Bu verilere göre kötü niyet tazminatı hesabı yapacak olan işçi, kıdemine uygun ihbar süresini 3 ile çarparak kötü niyet tazminatı hesabında kullanacağı süreyi belirleyebilir. Kötü niyet tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplanır.

İK’nın “Kolay” yüzünü keşfedin!

İşletmenizin vardiya, ücret değerlendirme, performans ve personel yönetimi süreçlerini kolay ve kullanışlı bir arayüze sahip insan kaynakları yazılımı üzerinden yönetmek için hemen tıklayın ve Kolay İK’yı 15 gün boyunca ücretsiz deneyin.

Personel Yönetim Yazılımı

Hemen kullanmaya başlayın, işinizi geleceğe taşıyın
Ücretsiz deneyin

Kurulum gerektirmeden kendi demo hesabınızı oluşturun, Kolay İK'yı tanıyın

Ücretsiz Deneyin
15 dakikada Kolay İK'yı tanıyın

Müsait olduğunuz zamanı belirleyin, size Kolay İK uygulamalarını anlatalım

Randevu Oluşturun