tr
Lütfen bir dil seçin

Gelir vergisi matrahı nedir, nasıl hesaplanır?

Kolay İK
Gelir vergisi matrahı nedir, nasıl hesaplanır?

Gelir vergisi matrahı, tüm çalışanları ilgilendiren ve yıl içerisinde vergi tutarını değiştirebilen bir kavramdır. Kafa karışıklığını önleme adına yalnızca işverenin değil, işçinin de vergi matrahının ne olduğunu ve nasıl hesaplandığını bilmesi oldukça önemlidir. Şimdi gelin, bu kavramı birlikte inceleyelim.

Gelir vergisi matrahı nedir?

Gelir vergisi, gerçek kişilerin elde ettikleri gelirler üzerinden devlete ödenen vergi türüdür. Gelir vergisi tutarı, kişinin bir yıl içinde elde ettiği kazanç üzerinden belirlenerek ödenir. Gelir vergisi matrahı ise işçinin brüt ücreti üzerinden Genel Sağlık Sigortası işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payına dair yapılan kesintileri çıkardıktan sonra elde edilen asıl gelir olarak düşünülebilir. Gelir vergisi, vergi matrahı üzerinden hesaplanır.

Gelir vergisi matrahı kümülatif, yani yığılarak ilerleyen bir türdür. Kümülatif vergi matrahı, işçinin kazancı ile her ay artarak ilerler ve belirli bir süre sonra işçinin ödeyeceği gelir vergisi oranının değişmesine sebep olur.

Gelir vergisi matrahı nasıl hesaplanır?

Gelir vergisi matrahı hesaplama işlemi, işçinin brüt maaşından işsizlik sigortası işçi payı ile genel sağlık sigortası işçi payının çıkarılması ile elde edilir. Yani işçinin brüt ücretinden SGK kesintileri yapıldıktan sonra elde edilen gelir, gelir vergisi matrahıdır. Bunu formüle edelim:

Gelir vergisi matrahı = Brüt ücret – (GSS işçi payı + işsizlik sigortası işçi payı)

Gelir vergisi matrahı hesabını örneklendirelim:

Bir işçinin brüt maaşı 5.000 TL ise;

  • Genel sağlık sigortası işçi payı (%14): 5.000 x %14 = 700 TL
  • İşsizlik sigortası işçi payı (%1): 5.000 x %1 = 50 TL
  • Gelir vergisi matrahı tutarı: 5.000 – (700 + 50) = 4.250 TL olur.

Bu işçinin gelir vergisi 4.250 TL üzerinden hesaplanır.

2021 gelir vergisi tarifesi

Her yıl asgari ücretin değişmesi ile birlikte gelir vergisi dilimleri de değişiklik gösterir. Gelir vergisi, ücretliler ve belirli bir ücrete bağlı olmaksızın çalışarak gelir elde edenler için ayrı ayrı incelenir. Ücretliler için 2021 vergi matrahı ve vergi dilimi oranlarını gelin birlikte inceleyelim:

  1. 24.000 TL’ye kadar olan kazanç için vergi oranı %15,
  2. 53.000 TL kazancın 24.000 TL’si için 3.600 TL, fazlası için %20,
  3. 190.000 TL kazancın 53.000 TL’si için 9.400 TL, fazlası için %27,
  4. 650.000 TL kazancın 190.000 TL’si için 46.390 TL, fazlası için %35,
  5. 650.000 TL’nin üzerindeki kazançların 650.000 TL’si için 207.390 TL, fazlası için %40 gelir vergisi ödenir.

Ücretliler için gelir vergisi diliminin ne anlama geldiğini ayrıntılı şekilde incelemek için “Çalışanlar için gelir vergisi nedir? adlı yazımıza göz atabilirsiniz.

2021 yılına ait tüm vergi dilimleri, oranları ve hesaplama sürecine dair ayrıntılı bilgiyi “2021 Gelir Vergisi Dilimleri – Vergi Oranları” adlı yazımızda bulabilirsiniz.

Gelir vergisi matrahı taşınır mı?

Gelir Vergisi Kanununa göre, bir işçinin bir takvim yılı içerisinde iş değişikliği yaşaması halinde, bir önceki çalıştığı işte meydana gelen kümülatif gelir vergisi matrahını son iş yeri ile ilişkilendirmesi söz konusu değildir. Fakat bu konuda dikkat edilmesi gereken birtakım hususlar bulunur.

Eğer bir işçi, aynı işverene bağlı olacak şekilde farklı bir iş yerine geçiş yapıyor ise gelir vergisi matrahını taşıyabilir. Ancak, işçi farklı bir işverene bağlı olacak şekilde iş değişikliği yaptıysa kümülatif gelir vergisi matrahı taşınamaz.

Bir işçi aynı dönemde farklı birden fazla işverene bağlı olarak çalışıyorsa her iki işverenden elde ettiği gelirler farklı farklı vergilendirilir. Yani, işçinin farklı işverenlerden elde ettiği gelirlere ait vergi matrahları birleştirilemez. Gelir Vergisi Genel Tebliği de bu durumu açıklığa kavuşturmuştur. Söz konusu tebliğde şöyle belirtilir: “… bir hizmet erbabının birden fazla işverenden ücret alması durumunda her bir işverenin ödediği ücretler ayrı ayrı vergilendirilir…”

Siz de işletmenizin personel, bordro, vardiya ve performans süreçlerini bulut tabanlı bir yazılım ile dilediğiniz yerde ve zamanda yönetebilmek istiyorsanız hemen tıklayın ve Kolay İK’yı 15 gün boyunca ücretsiz olarak deneyin.

All-in-One HR Software

Hemen kullanmaya başlayın, işinizi geleceğe taşıyın
Ücretsiz deneyin

Kurulum gerektirmeden kendi demo hesabınızı oluşturun, Kolay İK'yı tanıyın

Ücretsiz Deneyin
15 dakikada Kolay İK'yı tanıyın

Müsait olduğunuz zamanı belirleyin, size Kolay İK uygulamalarını anlatalım

Randevu Oluşturun